Patriarcha Teoktyst - zwierzchnik Rumuńskiej Cerkwi Prawosławnej nie żyje.

W dniu 30 lipca 2007 r. o godz. 17.00 w Bukareszcie na Oddziale Urologii Kliniki Fundeni na atak serca po przebytej operacji prostaty w wieku 92 lat zmarł 5 zwierzchnik Rumuńskiej Cerkwi Prawosławnej, Jego Świątobliwość, Wielce Błogosławiony patriarcha Teoktyst Arăpaşu, Arcybiskup Bukaresztu, Metropolita Mołdawii, Muntenii i Dobrudży, Namiestnik Cezarei Kapadockiej (rum. Arhiepiscop al Bucureştilor, Mitropolit al Munteniei şi Dobrogei, Locţiitor al Cezareei Capadociei).

Teoktyst Arăpaşu urodził się 7 lutego 1915 r. w Tocileni (woj. Botoşani). Na chrzcie otrzymał imię Toader. Jego rodzicami byli Dumitru i Marghioala Arăpaşu; przyszedł na świat jako 10 dziecko. W latach 1921-1927 uczęszczał do szkoły elementarnej w rodzinnej wiosce. W maju 1928 r. wstąpił do pustelni- tzw. skitu należącej do klasztoru Voroneţ, a 14 września 1934 r. wstąpił do klasztoru Bistriţă-Neamţ. W latach 1932-1940 rozpoczął studia teologiczne w seminarium teologicznym. 6 sierpnia 1935 r. złożył śluby zakonne, przyjmując imię Toctist. 4 stycznia 1937 r. otrzymał hirotonię ierodiakońską, a w marcu 1945 r. otrzymał święcenia kapłańskie w katedrze metropolitalnej w Jassach, z rąk metropolity Irineu Mihalcescu. W latach 1945-1950 pełnił funkcję administratora prawosławnej diecezji w Jassach. 28 lutego 1950 r. Święty Synod Rumuńskiej Cerkwi Prawosławnej mianował go wikariuszem patriarchy Justyniana. W latach 1950-1954 pełnił funkcję rektora Instytutu Teologicznego Uniwersytetu w Bukareszcie. W latach 1954-1962 kierował Kancelarią Archieparchii Bukaresztańskiej. 28 lipca 1962 r. został biskupem eparchii (diecezji) Arad. 28 stycznia 1973 r. został arcybiskupem miasta Krajowa i metropolitą Oltenii, a 25 września 1977 r. arcybiskupem Jass i metropolitą Mołdawii i Suczawy. Od lipca 1980 do stycznia 1982 r. był delegatem Świętego Synodu Rumuńskiej Cerkwi Prawosławnej i zastępcą metropolity Transylwanii. 31 lipca 1986 r. zmarł ówczesny zwierzchnik rumuńskiego prawosławia patriarcha Iustin Moisescu. 9 listopada 1986 r. Kolegium Elektorskie Świętego Synodu Rumuńskiej Cerkwi Prawosławnej, wybrało arcybiskupa Teoktysta Arăpaşu na Patriarchę Rumuńskiej Cerkwi, który po wyborze przyjął tytuł: Wielce Błogosławiony Arcybiskup Bukaresztu, Metropolita Mołdawii, Muntenii i Dobrudży, Namiestnik Cezarei Kapadockiej, Patriarcha Kościoła Prawosławnego Rumunii. 16 listopada tegoż roku patriarcha Teoktyst uroczystym ingresem do patriarchalnej katedry pw. śś Konstantyna i Heleny w Bukareszcie rozpoczął swoją posługę rumuńskiemu prawosławiu.

Patriarcha Teoktyst otrzymał tytuły „doctora honoris causa" następujących uczelni:
- Uniwersytetu w Oradei-(4.06.1995 r.)
- Uniwersytetu w Bukareszcie – (26.10.1995 r.)
- Akademii Rumuńskiej –honorowe członkostwo – ( grudzień 1999 )
- Uniwersytetu w Dunarea de Jos-(12.10.2000 r.)
- Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego – (7.11.2000r. )
- Uniwersytetu Rumuńsko-Amerykańskiego w Bukareszcie- (25.06.2007 r.)

Patriarcha Teoktyst był pierwszym zwierzchnikiem prawosławia, który od czasów schizmy z 1054 r. gościł u siebie Biskupa Rzymu -papieża Jana Pawła II, podczas papieskiej podróży apostolskiej do Rumunii w dniach 7-9 maja 1999 r.
12 października 2002 r. patriarcha Teoktyst przybył do Watykanu z rewizytą i doszło do ponownego spotkania z papieżem.
W listopadzie 2000 r. patriarcha Teoktyst przebywał z wizytą w Polsce, na zaproszenie Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego, podczas tej wizyty otrzymał tytuł doctora honoris causa KUL-u.
Ostatnią swoją podróż zagraniczną patriarcha Teoktyst odbył kilkanaście dni przed śmiercią, w dniach 12-15 lipca 2007 r. do Czech i na Słowację.

Osoba patriarchy Teoktysta w Rumunii oprócz szacunku należnego osobie duchownej budziła także i kontrowersje z racji swego „milczącego przyzwolenia wobec dyktatury komunistycznej”. Po upadku komunizmu w 1990 r. patriarcha Teoktyst mając świadomość swego błędu zrzekł się urzędu i odbył pokutę w prawosławnym klasztorze w Sinaia. Jednakże społeczeństwo rumuńskie wybaczyło mu ten błąd i na początku kwietnia 1990 r. powrócił na swoje stanowisko. W jednym z wywiadów patriarcha Teoktyst powiedział, że „jego postawa była podyktowana dobrem Kościoła, chociaż miał świadomość, ze komunistyczna władza wyrządza krzywdę społeczeństwu, a dyktator Ceauşescu jest „paranoikiem i chorym człowiekiem”. Jednak sprzeciw wobec władzy mógłby obrócić się przeciwko naszemu Kościołowi”- zaznaczył patriarcha.

30 lipca 2007 r. o godz. 22.00 ciało zmarłego patriarchy przewieziono ze szpitala do katedry patriarchalnej, gdzie zostało wystawione aż do dnia pogrzebu -tj. 3 sierpnia 2007 r. dla chcącym go pożegnać. W pogrzebie śp. Teoktysta wezmą udział wszyscy członkowie świętego Synodu Rumuńskiej Cerkwi Prawosławnej, prawosławne duchowieństwo, władze państwowe Rumunii, przedstawiciele innych Kościołów chrześcijańskich w Rumunii, w tym nuncjusz apostolski w Rumunii i Republice Mołdowy, abp Jean-Claude Périsset, ordynariusz rzymskokatolickiej diecezji Bukareszt, abp Ioan Robu, goście z zagranicy, przedstawiciele innych prawosławnych
patriarchatów oraz wielotysięczne rzesze wiernych. Ceremonie pogrzebowe rozpoczną się o godz. 11.00, a po nich ciało Teoktysta spocznie w katedrze patriarchalnej.

Dumnezeu să-l odihnească în pace!

Źródła opracowania:
- http://www.ekumenizm.pl
- http://www.cerkiew.pl
- http://www.psd.edu.pl
- http://www.patriarhia.ro/
- http://www.mmb.ro/
- http://www.tvr.ro/
- materiały własne

Arkadiusz Cendrowski