Mołdawia Północna i Zachodnia
Tekst jest zapowiedzią przewodnika turystycznego po Mołdawii (autor: Wojciech Śmieja).
Północna Mołdawia. Soroki, wejście do twierdzy.
Północna i zachodnia część kraju może wiele może zaoferować turyście. Bogata przeszłość geologiczna i historyczna pozostawiła na tym terenie wiele pamiątek. Geologiczne cuda na skalę światową spotkamy w dolinie Prutu. Są to m.in. tajemnicze „O sută de Movile”, sięgające stu metrów wysokości pagórki – pozostałości rafy koralowej z czasów, gdy na tych terenach szumiało Morze Sarmackie. Ponadto wymienić należy wąwozy i kaniony rzeźbione w osadowej skale przez liczne tu rzeki (np. rezerwat La pastel). Wiele znajdziemy pieczar i jaskiń – największa liczy ponad 80 km podziemnych korytarzy. Najważniejsze miasta regionu, Bielce i Soroki oferują liczne zabytki, spośród których na pierwszym miejscu wymienić trzeba imponującą sorocką fortecę. W północnej Mołdawii zachowało się wiele tradycyjnych drewnianych cerkiewek, których urok nie pozostawia nikogo obojętnym. Każda z nich jest inna, każda ma odrębny charakter: są fundacje naprawdę monumentalne, są i takie, które niemal niczym nie różnią się od chłopskiej chaty.
Mieszkańcy północnej i zachodniej Mołdawii stanowią niezwykłą mieszankę etniczną. Żywioł romański, mołdawski zlewa się tu w jeden stop z żywiołem słowiańskim, ukraińskim, rosyjskim i polskim. Nie można też zapomnieć o Cyganach. Widomym znakiem ich obecności jest bajkowa dzielnica górująca nad śródmieściem Sorok. Niegdyś jeszcze trzeba by było wspomnieć o Żydach, których obecnie pozostało bardzo niewielu. Wielojęzyczność, otwartość, gościnność i tolerancja wymuszone wiekami współegzystencji weszły mieszkańcom tak głęboko w krew, że zdają się czymś naturalnym i niezmiennym.
Dla nas, Polaków, zwiedzanie północnej Mołdawii ma charakter szczególnie sentymentalny. Na każdym kroku spotykamy tutaj różnego rodzaju polonica, wielu ludzi przyznaje się do polskich korzeni, wielu zachowało, mimo niesprzyjających warunków, świadomość narodową i uważa się za Polaków. Tożsamość narodowa jest źródłem dumy, wyróżnia spośród innych, łączy się z przekonaniem o wysokim poziomie kulturalnym i duchowym. Każdy z mieszkających w Mołdawii Polaków posiada własną, niezwykłą rodzinną historię, sagę o osiedlających się tu przodkach, opowieść o zmieniających i krzyżujących losy zawieruchach historii, trudnościach dnia powszedniego i niegasnącej nadziei na pomyślną przyszłość. Ewenementem jest niemal w stu procentach polska wieś – Styrcza, w której centrum zaskoczy nas widok arcyrodzimy – „norwidowskie” gniazdo bocianie na elektrycznym słupie.
Być może właśnie poznanie tutejszych Polaków, ludzi z godnością dźwigających swój nielekki los, ludzi uśmiechniętych i otwartych, życzliwych i solidarnych stanie się najżywszym turystycznym wspomnieniem?
WARTE ZOBACZENIA M.IN: miasta Bielce i Soroki, polska wieś Styrcza, drewniane cerkwie m.in. w Larga, Petruşeni, Tîrnova, rezerwaty La Castel, O Sută de Movile, Pădurea Domnească, Rudi-Arioneşti, monastyry Cosauţi i Rudi (Rughi), zabytkowy park Ţaul