Sigiszoara (rum. Sighişoara)
Miasto na Wyżynie Siedmiogrodzkiej nad Wielka Tyrnawą (Tîrnava Mare) – ok 40 tys. mieszkańców. Choć oczywiście żyje również współczesnością, jest Sighişoara przede wszystkim miastem historycznym, bez wątpienia jednym z najlepiej zachowanych średniowiecznych zespołów miejskich w Europie środkowo-wschodniej. Uważana jest również za drugą obok Sybina „stolicę” Sasów Siedmiogrodzkich.
 |
 |
 |
Stara część miasta położona na zboczu opadającym ku północy nad Tyrnawę, już na wstępie przyciąga wspaniałą panoramą, przypominającą ryciny średniowiecznych grodów. Opasana jest zachowanymi w większości murami, najeżonymi basztami, a całość kulminuje na wzgórzu zamkowym, którego dominantą jest XIV-wieczna katedra. Wśród czerwieniejących, starych dachów ciasnej zabudowy starówki co raz przyciągają uwagę bryły kościołów, bram i strzelistych bądź opasłych wież.
 |
 |
 |
Sighişoara – uznanana za miasto-muzeum, nieprzerwanie przyciąga turystów, fotografików i malarzy, a także historyków, architektów i konserwatorów zabytków. Zwłaszcza w sezonie letnim jej urokliwe zaułki pełne są różnojęzycznego gwaru (chociaż przeważa język niemiecki). Przyjeżdżają tu nie tylko turyści. Licznie zaznaczają tu swoją obecność niemieckie firmy zajmujące się konserwacją zabytków, po części sponsorowaną również z Niemiec. Widać, że właśnie tu, ten bogaty kraj postanowił zadbać nieco (choć zapewnie niewystarczająco w stosunku do potrzeb) o spuściznę po swych ziomkach, którzy przez kilka wieków, daleko od ziem przodków odcisnęli swe piętno w podkarpackiej krainie.
 |
 |
 |
Historia Sighişoary sięga 1191r, kiedy pierwotnie występuje pod nazwą „Castrum Sex”. Z dokumentów wynika także, iż w 1298r z polecenia papieża Bonifacego VIII założyli tu klasztor Dominikanie. Również z końcem XIIIw osiedlili się sprowadzeni przez królów węgierskich koloniści sascy, wywierający odtąd zdecydowany wpływ na dzieje miasta. Rozwijała się wiec Sighişoara jako miasto saskich rzemieślników, bogacąc się i rozbudowujac. Powstała oparta na niemickich wzorach murowana zabudowa miejska, kilka kościołów, a przede wszystkim nowoczesny jak na tamte czasy sytem murów obronnych, mający pracowitym Sasom zapewnić spokój i bezpieczeństwo – zwłaszcza po doświadczeniach najazdów tatarskich. Bogate cechy rzemieślników wspomagały finansowo fortyfikację miasta. Tak powstały m.in baszty: Kożuszników, Cynowników, Rzeźników, Kowali. Cały kompleks podzielony na miasto dolne i górne otoczono murami z 9 basztami. W węgierskich dokumentach z XIVw miasto występuje pod różnymi nazwami: Segesvar, Castrum Schez, Castrum Scheks. Później utrwaliła się niemiecka nazwa Schässburg. W 1431r w Sighişoara urodził się Vlad Ţepeş, późniejszy Hospodar Wołoski znany jako legendarny Dracula. Dalsza rozbudowa miasta nastąpiła w wieku XVI – przybyło wówczas wiele budowli o charakterze późnogotyckim i renesansowym. Poniżej murów powstało tzw dolne miasto. Choć nie ominęły Sighişoary zawieruchy wojenne XVI i XVII wieku, to jednak bez większych zniszczeń przetrwała do następnych stuleci. Mieszkańców zdziesiątkowały natomiast trzy wielkie epidemie dżumy (1604r, 1647r i 1709r – kiedy zmarło blisko 4000 ludzi). W czasie rewolucji węgierskiej 1848 r koło Sighişoary rozegrała się bitwa z udziałem artylerii dowodzonej przez gen. Józefa Bema. Od 1919r miasto należy do Rumunii. Także w czasie aneksji węgierskiej północnego i wschodniego Siedmiogrodu w latach 1940-44, pozostaje po stronie rumuńskiej. Po II wojnie światowej, uznane w całości za zabytek uchowało się szczęśliwie przed nadmierną industrializacją i współczesną zabudową.
 |
 |
 |
Od dworca kolejowego lub autobusowego w północnej, nowszej części miasta można dojść do zabytkowego centrum str. N. Titulescu. Po minięciu pochodzącej z lat 20-tych XXw cerkwi prawosławnej, przez most na Wielkiej Tyrnawie dochodzi się do głównej arterii komunikacyjnej, przecinającej miasto z zachodu na wschód wzdłuż rzeki. Przebiega ona bezpośrednio u podnóży wspinającej się na zbocze starówki. Naprzeciw mostu odchodzi łukiem str. Morii doprowadzająca wzdłuż murów do rynku tzw. dolnego miasta (Piaţa Hermann Oberth). Ma on trójkątny kształt, brukowany jest kostką i ma pośrodku zadbany skwer. Dwie pierzeje zamykają rzedy kamienic od renesansu po secesję, natomiast północno-zachodnia strona to już początek średniowiecznej zabudowy – tu bowiem znajduje się wejście na starówkę. Kamienne schody prowadzą do wieży zegarowej – głównej bramy górnego miasta – do dziś wizytówki Sighişoary i najbardziej chyba znanego jej zabytku. Wzniesiona w XIVw, masywna wieża bramna ma 64m wysokości, zwieńczona jest renesansowym hełmem z kolorową dachówką, rozszerzoną izbicą z galeryjką oraz asymetrycznie umieszczonym zegarem. Został on tu umieszczony w 1648r i podobno chodzi nieprzerwanie. W wieży mieści się dziś niewielkie muzeum, w którym oglądać można stare dokumenty miejskie, broń, monety, ikony oraz dawne przedmioty codziennego użytku (w tym XVIII-wieczny zestaw narzędzi stomatologa-chirurga). Wieża zegarowa widnieje na większości widokówek, folderów czy albumów i jest niemiłosiernie obfotografowywana przez turystów.
Za wieżą zaczyna się żywy skansen sigiszoarskiej starówki z wąskimi uliczkami, placykami, zaułkami oraz pięknymi gotyckimi i renesansowymi kamieniczkami. Po przejściu bramy bezpośrednio po prawej stronie znajduje się najstarsza świątynia w mieście – bezwieżowy, wczesnogotycki, halowy kościół Dominikanów z XIII – XVw. Wewnątrz na ścianach nawy rozwieszono bogatą kolekcję wschodnich dywanów. Cenny jest również barokowy ołtarz oraz chrzcielnica z brązu z 1440r. Po przeciwnej stronie przykościelnego placu znajduje się dom, w którym urodził sie Vlad Ţepeş znany pózniej jako Dracula. W lewo do góry odchodzi główna ulica starówki – pięknie brukowana, z wciętym rynsztokiem pośrodku. Wznosi się łagodnie w górę aż do zamykającego ją wejścia na tzw. schody kanoników. Drewniane, długie na 172 stopnie, w całości przykryte dachem, pochodzą z 1642r i prowadzą z miasta do katedry. Okazała gotycka świątynia znajduje się praktycznie w najwyższym punkcie starego miasta i pochodzi z 1345r. Dość przysadzistą bryłę kościoła zdobią na przyporach cztery kamienne figury a wieńczy malutka wieżyczka wciśniętą w kalenicę dachu. Wewnątrz wiele cennych elementów wyposażenia z XVI-wiecznym ołtarzem św. Marcina (1513-22r) w żywych kolorach charakteryzujących szkołę niemiecką oraz drewniane stalle z 1523r. W pobliżu katedry (od strony absydy) znajduje się okazały XIXw budynek gimnazjum wybudowany w miejscu najstarszej (XVIw) szkoły w mieście. Natomiast od zachodniej strony, wśród porastających wzgórze zarośli można wejść na przylegający do murów stary cmentarz z ciekawymi saskimi grobami. Najciekawsze fragmenty murów obronnych z zachowanymi basztami i bramami opadają po wzgórzu z dwóch stron katedry – w stronę Wieży Zegarowej oraz na zachodnią stronę miasta (zachowały się tu baszty Krawców, Szewców i Kożuszników)
Sighişoara nie jest węzłem kolejowym; przebiega jednak tędy główna w Siedmiogrodzie linia z Braszowa przez Kluż do Oradei. Zatrzymują się tu wszystkie pociągi pospieszne i miedzynarodowe. Jest natomiast dość ważnym węzłem drogowym, gdzie rozchodzą się szosy do Braszowa, Tîrgu Muresz oraz Sybina i Alba Iulii a także lokalna droga przecinająca ziemie saskie na południe do Făgăraş.
Nocleg umożliwiają hotele: Chic – naprzeciw dworca kolejowego, tel. 775-901, Steaua – str. 1 Decembre 12, tel. 771-594, kwatery prywatne załatwiane przez Biuro Turystyczne OJT – str. 1 Decembre 10 oraz campingi: koło restauracji Dealul Garii na wschód od dworca za torami (tel. 771-046) oraz Hula Danes- 4 km na zachód przy szosie w strone Mediaş (tel. 771-052). Na obu campingach również bungalowy do wynajęcia . Wyżywienie zapewnia restauracja Cetatea – w domu Draculi za Wieżą Zegarową, pizzeria Perla – str. 1 Decembre oraz Boema – str. Scolin koło murów w lewo od katedry. Na rynku dolnego miasta przyzwoite kawiarnie i piwiarnie. Poczta, informacja turystyczna i bank – str. 1 Decembre (od wschodniej pierzei tegoż rynku).